چکیده
طراحی نما را میتوان یکی از مهمترین قسمتهای معماری ساختمان دانست که نه فقط بحث ارزشمندی زیبایی فضای شهری و زیبایی بصری بلکه میتوان به کمک در ارزشگذاری ملک و همچنین برندسازی ساختمان و تعیین عملکرد ساختمان اشاره کرد. در طراحی نمای ساختمان علاوه بر بحث زیباییشناسی که بسیار حائز اهمیت است و چهرهی شهر را تشکیل میدهد، توجه به عملکرد و کاربرد ساختمان و استفاده از متریال باکیفیت و بادوام نیز از اهمیت بالایی برخوردار است، همچنین در این میان نباید از تأثیر نما بر بیان فرهنگ و اصالت منطقهٔ خود غافل شد. در این مقاله به اصول اولیهٔ طراحی نما که شامل اصول زیباییشناسی و همچنین بعد فنی طراحی نما است اشاره میگردد. باید خاطرنشان کرد که در طراحی نما انتخاب سبک از مراحل اولیه قبل از شروع به طراحی میباشد و باتوجهبه اینکه سبکها بهطورکلی نگرانه به سه دستهٔ کلاسیک، مدرن و تلفیقی تقسیم میگردند، لذا توجه به انتخاب سبک متناسب با کاربری و منطقهٔ مورد طراحی از نکات مهم محسوب میگردد. همچنین متریال بهروز و تکنیکهای نوین طراحی نما ساختمان در این مقاله مورد تحقیق واقع شدهاند.
قبل از شروع این مقاله باید به استحضار شما کارفرمایان و عزیزان می رساند گروه آرکا ورجاوند ویژه دوستانی که از سایت به ما مراجعه می کنند تخفیفات از 20 الی 50 درصد در نظر گرفته است . برای بهرمندی از این تخفیفات عبارت ” ساختن برای ماندن است ” رو در هنگام ارتباط با کارشناسان گروه مطرح بفرمایید .
جهت مشاهده نمونه کارهای تیم آرکاورجاوند روی لینک روبه رو کلیک کنید. “گالری آرکاورجاوند”
جهت تماس با گروه با با شماره های زیر می توانید تماس بگیرید .
02188883712 – 02188883715 – 09122251140
مقدمه
اولین چیزی که در ابتدای معرفی یک ساختمان به چشم بیننده میخورد، نمای ساختمان میباشد که باتوجهبه نما میتوان به کاربرد، فرهنگ و حتی سن ساختمان دست پیدا کرد. امروزه باتوجهبه ارزشمندی منابع انرژی، طراحی نمای ساختمان به سمت انرژی پایدار پیش میرود. در ابتدا ارائهٔ تعریف درستی از نما به همراه اهمیت آن مورد بررسی قرار میگیرد و در ادامه به اصول طراحی نمای ساختمان، انواع سبک نمای ساختمان، تکنیکهای روز طراحی نما و در نهایت مصالح پرکاربرد در طراحی نما اشاره میگردد.
1. تعریف نما و اهمیت آن
در تعریف نمای ساختمان به این نکته میتوان اشاره کرد که بخش بیرونی و جدارهٔ خارجی ساختمان را نما مینامیم و از مهمترین بخشهای یک ساختمان به شمار میآید بهاینعلت که نما اولین بخش ساختمان میباشد که مخاطب با آن مواجه میشود و نشانگر فرهنگ، قدمت ساختمان میباشد. همچنین در مقیاس بزرگتر، نمای ساختمان تأثیر مستقیمی بر زیبایی شهری دارد.
1-1 :نقش زیبایی شناختی
نمای با طراحی زیبا میتواند ارزش ساختمان را از نظر روانشناسی و مالی افزایش دهد و همچنین به افزایش زیبایی بصری شهری و ارتقای کیفیت منطقه کمک میکند.
1-2 :کاربری و عملکرد
علاوه بر بحثهای زیباییشناسی میتوان به بحث فنی مقاومت نما در برابر سرما و گرما، آفتاب، بارشهای باران و برف نیز اشاره کرد که بسیار حائز اهمیت است و در طولانیمدت در حفظ کیفیت ساختمان بسیار اثرگذار است.
1-3 :فرهنگ و اصالت
نمای ساختمانها میتواند هویت فرهنگی، تاریخی، و حتی اقتصادی یک منطقه را بازتاب دهد. بهعنوانمثال، نماهای آجری در ایران نمادی از معماری سنتی ایرانی است.
2.اصول طراحی نمای ساختمان چیست؟
باتوجهبه تأثیرگذاری مستقیم نمای ساختمان بر چهرهٔ شهر، این طراحی باید باتوجهبه اصول و ضوابط از پیش تعیین شده انجام گردد. لازم به ذکر است پس از طراحی نما، طرح ارائه شده به کمیته نمای شهرداری ارسال میگردد و از نظر اصول فنی و همچنین زیباییشناسی مورد بررسی واقع میگردد. در زیر چند نمونه از اصول طراحی نمای ساختمان را بررسی میکنیم:
2-1 :اصول زیبایی شناسی طراحی نما
2-1-1 : هماهنگی با محیط
یک نکتهٔ مهم در طراحی نما این است که حتماً نما با بافت اطراف هماهنگ باشد مگر اینکه ساختمانهای اطراف کلنگی و قدیمی باشد که در این صورت در آینده باتوجهبه نمای ساختمان نوسازتر طرحها تحتتأثیر قرار میگیرند. استفاده از موادی که با محیط سازگارند یا الهامگرفتن از ویژگیهای محلی، از اصول این هماهنگی است.
2-1-2 :انتخاب متریال مناسب
از مهمترین تصمیمات طراحی نمای ساختمان انتخاب و استفاده از متریال مناسب است. مواد و مصالح نه فقط در بحث زیبایی بلکه در بحث دوام و نگهداری طولانیمدت باید بهینهترین نوع ممکن باشد.
2-1-3 :استفاده از الگوهای هندسی
استفاده از طرح و نقوش تأثیر مستقیمی بر زیباییشناسی شهری دارد و با درنظرگرفتن فرهنگ منطقه و تناسب بصری بهتر است در استفاده از نقوش و الگوهای هندسی دقت کافی به عمل اید.
2-1-4 :نورپردازی
نورپردازی از دیگر نکات طراحی نمای ساختمان میباشد که در چند سال اخیر موردتوجه ویژه واقع گردیده؛ زیرا نما در روز نقوش و طرح خود را ارائه میدهد؛ ولی در شب تشخیص طرحنما دشوار است با درنظرگرفتن نورپردازی مناسب که علمی جداگانه در طراحی محسوب میشود میتوان به کیفیت فضایی و بصری بالاتری دستیافت.

2-2 : اصول فنی طراحی نما
2-2-1: ضوابط محدودیت پیشروی نما
در شهر تهران، حداکثر مجاز بیرونزدگی نما 10 سانتی متر میباشد که با توجه به طراحی های خاص تا 20 سانتی متر هم در کمیته نما قابل قبول است.
2-2-2 : ضوابط اجرای متریال
متریالهای مختلف باتوجهبه ویژگیهای خاص خود هر کدام باید با بالاترین ضریب ایمنی نصب گردند. به طور مثال برای نصب سنگ به نما حتماً باید اصول و ضوابط اسکوپ سنگ رعایت گردد. زیرا در صورت بروز حادثه بدون درنظرگرفتن نکات ایمنی در نقشههای اجرایی ارائه شده طراح نیز درصد تقصیر دریافت میکند.
3.انواع نمای ساختمان
نمای ساختمان را میتوان به دستههای مختلف تقسیم کرد، از جملهنماهای سنتی، مدرن، و ترکیبی
3-1 :نمای سنتی
این نوع نماها اغلب از مصالح بومی و روشهای سنتی استفاده میکنند. در ایران، نماهای آجری و گچی با طرحهای اسلیمی از نمونههای برجسته هستند.
جهت مشاهده طراحی نمای کلاسیک می توانید به این مقاله مراجعه نمایید :
3-2 : نمای مدرن
در طراحی نماهای مدرن، از مواد جدید مانند شیشه، فولاد، و کامپوزیت استفاده میشود. طراحیهای ساده و مینیمال، ویژگی برجسته این نماها هستند.

3-3 :نمای تلفیقی
این نوع نماها از ترکیب سبکها و مصالح مختلف به وجود میآیند. برای مثال، ترکیب شیشه و سنگ در ساختمانهای لوکس کاربرد زیادی دارد و حتی در طراحی نقوش و هندسه در این نما میتوان از تلفیق سبک مدرن و سنتی به نتایج چشمگیر دستیافت.

What is the Difference Between a Building Elevation and a Building Facade ?
A building elevation refers to a flat representation of one side of a building, typically drawn to scale and showing key architectural features such as windows, doors, and structural elements. Architects use elevation drawings to convey the external appearance and dimensions of a building from a specific viewpoint. On the other hand, a building facade encompasses the entire external surface of a building, including all sides and architectural elements visible from the exterior. The facade represents the overall design concept and the aesthetic expression of the building, incorporating materials, textures, colours, and detailing to create a cohesive and visually appealing exterior.
ترجمه کن :
تفاوت بین ارتفاع ساختمان و نمای ساختمان چیست؟
ارتفاع ساختمان به نمایش مسطح یک طرف ساختمان اشاره دارد که معمولاً به مقیاس کشیده شده و ویژگیهای معماری کلیدی مانند پنجرهها، درها و عناصر ساختاری را نشان میدهد. معماران از نقشه های ارتفاعی استفاده می کنند تا ظاهر و ابعاد بیرونی یک ساختمان را از دیدگاهی خاص نشان دهند. از سوی دیگر، نمای ساختمان تمام سطح خارجی ساختمان را شامل تمام اضلاع و عناصر معماری قابل مشاهده از نمای بیرونی در بر می گیرد. نما نمایانگر مفهوم کلی طراحی و بیان زیباییشناختی ساختمان است که شامل مواد، بافتها، رنگها و جزئیات برای ایجاد یک نمای بیرونی منسجم و از نظر بصری جذاب است.
4.تکنیکهای نوین در طراحی نمای ساختمان
تحولات تکنولوژی در همهٔ زمینهها تأثیرگذاری چشمگیری دارد و نما نیز از این گزینه مستثنی نیست در زیر به معرفی چند نمونه از نماهای پرکاربرد و نوآور اشاره میگردد:
4-1 :استفاده از پنل های خورشیدی
پنلهای خورشیدی در تأمین بخش زیادی از انرژی مصرفی ساختمان میتواند کمککننده باشد و در این دوره حتی انرژی مازاد تولید شده از این پنلها قابلفروش به سازمان مرکزی میباشد، باتوجهبه ارزشمندی انرژی و افزایش قیمت در بلندمدت میتوان گفت استفاده از پنل خورشیدی میتواند طرحی آیندهنگرانه قلمداد شود.
4-2 :نمای دو پوسته
این روش شامل ایجاد یک پوسته بیرونی و داخلی برای نما است که باعث افزایش بهرهوری انرژی و عایقبندی صوتی میشود
4-3 :نمای سبز
در جهت تلطیف هوا و فضای اطراف چه از نظر بصری چه از نظر کیفیت هوایی استفادهٔ گسترده از فضای سبز بهخصوص در کلانشهرها بسیار کاربردی و تأثیرگذار میباشد. البته لازم به ذکر است که هزینهٔ نگهداری این نما از بقیهٔ موارد بالاتر میباشد.
5.مصالح پرکاربرد در طراحی نما چیست؟
از نکات مهم انتخاب مواد و مصالح نما باید بهصرفهٔ اقتصادی و عایق بودن و دوام بالا توجه نمود.
5-1: سنگ
از محبوبترین مصالح مورداستفاده نما میتوان به سنگ اشاره کرد که به علت دوام بالا عمر مفید نما را افزایش میدهد. اهمیت این متریال به نسبت بقیه بالاتر محسوب میگردد.
5-1-1: انواع سنگ پرمصرف نما چیست؟
1-1-1-5: سنگ تراورتن: از سری سنگ های رسوبی ،با توجه به خلل و فرج طبیعی،چسبندگی خوبی به ملات دارد.همچنین مقاومت خوب تراورتن در برابر سرما و گرما و اشعه ی UV و همچنین رطوبت هوا ،این سنگ را در زمره ی بهترین انتخاب ها برای نما قرار داده است.
2-1-1-5 : سنگ گرانیت: این سنگ جزو سنگ های با تخلخل کم میباشد و همین ویژگی کمک میکند تا جذب اب بسیار کمی داشته باشد.همچنین مقاومت بسار خوبی در برابر باران و برف و رطوبت دارد.
3-1-1-5 : سنگ مرمریت: از جمله پرطرفدار ترین سنگ های استفاده شده در نما میتوان به سنگ های مرمریت اشاره نمود که جلوه ی بینظیری به ساختمان میبخشد.البته از جمله معایب این سنگ مقاومت کم در برابر سرما، لکه پذیر بودن، جذب اب بالا و تغییر رنگ پس از قرار گرفتن زیر افتاب را میتون نام برد.
4-1-1-5 : سنگ کوارتزیت: این سنگ به ظاهر شبیه به مرمر است اما مقاومت بیشتری نسبت به مرمر دارد.
5-2: شیشه
متریال پرکاربرد و محبوب در نماهای مدرن میتوان به شیشه اشاره کرد که با سطح نورگیری زیاد به بهبود کیفیت داخلی نیز میافزاید.
5-3: بتن
مقاومت بالا و شکلپذیری زیاد از دو نکته مهم محبوبیت بتن میباشد.
5-4: کامپوزیت
در کارهای خلاقانه میتوان از کامپوزیت استفاده کرد، این متریال سبک است و قابلیت اجرای طرحهای نامتعارف را دارا میباشد.
نتیجهگیری
طراحی نمای ساختمان یکی از جنبههای کلیدی معماری است که علاوه بر زیبایی، بر عملکرد و پایداری ساختمان نیز تأثیر میگذارد. با استفاده از تکنیکهای مدرن، مصالح نوین و درنظرگرفتن عوامل محیطی، میتوان نماهایی طراحی کرد که هم زیبا و هم کاربردی باشند. توجه به اصول طراحی نما و نقش آن در هویت معماری شهری، از اولویتهای معماران و شهرسازان است. با انتخاب درست سبک نمای مورد طراحی از ابتدای طراحی نما میتوان در وقت و هزینهها صرفهجویی به سزایی صورت گیرد. همچنین انتخاب طراح قابل و آشنا به متریال روزبازار میتواند در طراحی نمای پویاتر و خلاقانهتر که در نهایت منجر به افزایش ارزش ملک گردد، کمک کند.