طراحی محوطه به بیان ساده یعنی طراحی هر آنچه که بناست در محیط بیرون از خانه و فضای خود، شاهد باشید. این کار ممکن است در نگاه اول بسیار ساده و به دور از پیچیدگی به نظر برسد، در حالی که طراحی ویلا و طراحی محوطه، یکی از تخصصیترین مراحل در یک پروژه ساختمانی به شمار میرود. این موضوع نشاندهنده اهمیت طراحی یک محوطه است؛ مسئلهای که شاید توسط برخی از کارفرماها در پروژه ساخت ویلا یا ساختمان، نادیده گرفته شود! که البته ضررهای آن متوجه خودشان خواهد شد. اما اگر شما به دنبال ساخت محوطهای برای ویلا یا ساختمان خود هستید که طبق اصول معماری طراحی شده باشد، هم زیبا و بادوام باشد، این مقاله برای شماست!
محوطه شما را به یاد چه چیزی میاندازد؟ حوض آبی خانه مادربزرگ؟ یا باغچه کوچک کنج حیاط ساختمان خودتان؟ همه ما کم و بیش تصوری از محوطه هر خانه و ساختمانی داریم؛ اما آیا تا به حال به این فکر کرده بودید که با افزودن تنها چند المان به همان حیاط خانه مادربزرگ یا ساختمان خود، همهچیز میتوانست تغییر کند و زیباتر شود؟ حتما در مهمانیهایی که به خانهی دیگران رفتهاید، پیش آمده است که در بدو ورود، محوطه آنجا خیرهتان کند! ممکن است با خود فکر کرده باشید که چنین محوطه خیرهکننده و چشمنوازی، حتما به سرمایه بسیار زیادی نیاز دارد! در حالی که شما بودجه محدودی داشته و به همین خاطر محوطه ویلا یا خانهتان به این زیبایی نیست!باید بگوییم سخت در اشتباهید! این محوطهها، نه یک سرمایه عظیم و عجیب که یک طراحی حرفهای داشتهاند! چیزی که شما هم میتوانستید داشته باشید؛ حتی با بودجه محدود! طراحی محوطه، علاوه بر زیبایی، افزودن و یا حذف برخی از المانها به کاربردی بودن محوطه نیز کمک میکنند. البته این فقط بخش کوچکی از مزایای متعدد طراحی محوطه است!
در پروژههای ویلایی، طراحی محوطه تنها به انتخاب پوشش گیاهی و ایجاد فضای سبز محدود نمیشود و مجموعهای از فضاها و عناصر مختلف باید بهصورت هماهنگ در کنار یکدیگر قرار گیرند. برای آشنایی دقیقتر با اینکه محوطه سازی در ویلا شامل چه اقداماتی می شود، باید طراحی استخر، آلاچیق، فضای سبز، مسیرهای حرکتی، نورپردازی، آبنما و کفسازی را بهعنوان بخشهایی از یک طرح یکپارچه در نظر گرفت.
یکی از مهمترین دلایلی که باعث میشود طراحی محوطه پیش از آغاز پروژه، ضروری باشد، تاثیر آن بر افزایش قیمت و ارزش خانه است. در هر بازه زمانی ممکن است بخواهید دست به فروش خانه بزنید! بدیهی است خانهای که از محوطه زیبا و کاربردی برخوردار باشد، ارزش و بهاء بالاتری دارد. اگر خریدار از ذوق هنری و شم حرفهای برخوردار باشد، یقینا محوطه خانه برایش اهمیت زیادی خواهد داشت. با این توصیف اگر سراغ خانهای برود که محوطه آن بدون طراحی قبلی و بیهیچ المان و جذابیتی باشد، مجبور است خودش هزینه طراحی و بازسازی آن را بپردازد. این در حالی است که در مواجهه با ساختمان شما، ناخودآگاه انتخابش را خواهد کرد؛ چون میداند که نیاز نیست هزینه و انرژی دوباره صرف کند. حتی اگر بهاء خانه شما بالاتر باشد!
در طراحی محوطه ویلا، زیبایی زمانی ارزشمند است که در کنار عملکرد و شرایط واقعی پروژه قرار بگیرد. توجه به اقلیم، مسیرهای حرکتی، نوع پوشش گیاهی و هماهنگی محوطه با معماری ساختمان، از تصمیمهایی هستند که مستقیماً بر کیفیت نهایی فضا تأثیر میگذارند. به همین دلیل، آشنایی با نکات مهم برای طراحی محوطه ویلا میتواند به انتخاب اصولیتر گیاهان، مسیرها و المانهای مورد استفاده در محوطه کمک کند.
هارمونی در ساخت یک سازه بسیار مهم است. فرقی ندارد این هارمونی بین اشیاء یک منزل باشد، یا محوطه درونی و بیرونی آن! طراحی محوطه ویلا یا ساختمان، در واقع بخشی از طراحی ویلا یا ساختمان به شمار میرود. بنابراین بدیهی است که با انتخاب سبک مناسب، متریال مطلوب و... انسجام و هارمونی بین بخشهای مختلف سازه از جمله محوطه و محیط داخلی ویلا، برقرار میشود. چیزی که چندینبرابر به زیبایی سازهتان میافزاید!
طراحی محوطه، مانند هر مهارت تخصصی دیگری، ضوابط و اصول مشخصی دارد. به همین دلیل هم هست که همواره توصیه میشود این کار را به دست کاردان و متخصصش بسپارید! چرا که در غیر این صورت، یک حیاط عاری از حس و حال انرژیبخش و البته با تجربه کاربری نهچندان خوشایند خواهید داشت. اما این ضوابط دقیقا چه هستند؟ چرا نیاز به مهارت و تخصص بالایی دارند؟
اولین قدم برای طراحی محوطه، بررسی فایل نقشهبرداری است. این کار برای اطلاع از شرایط زمین، شیب، اختلاف ارتفاع و... انجام میشود. باید بدانید که این بررسی، بسیار در سرنوشت طراحی و ساخت محوطه شما تاثیرگذار است. ممکن است برحسب سلیقه، دلتان بخواهد آیتمی را در محوطه ساختمان یا ویلای خود پیاده کنید؛ اما موقعیت زمین شما برای اجرای آن مطلوب و مناسب نباشد. در صورتی که از پیش، طراحی ویلا را انجام نداده باشید و بخواهید صرف سلیقه شخصی پیش بروید، هم سرمایه زیادی را از دست میدهید و هم خروجی کار رضایتبخش نخواهد بود.
در زمینهایی که دارای شیب یا اختلاف تراز هستند، میتوان از این ویژگی بهجای یک محدودیت، بهعنوان بخشی از طراحی منظر استفاده کرد. طراحی اصولی پله باغ ویلا علاوه بر ایجاد ارتباط میان سطوح مختلف محوطه، میتواند با انتخاب متریال مناسب و هماهنگی با فضای سبز، به یکی از عناصر شاخص طراحی محوطه تبدیل شود.
این مرحله بعد از بررسی کامل زمین و مصاحبه با کارفرما انجام میشود. لکهگذاری، یعنی تعیین یک محدوده مشخص برای قرارگیری المانهای منتخب؛ در واقع پس از بررسیهای کامل، طبق نیازمندیهای سازه و البته سلیقه کارفرما، المانهایی همچون آلاچیق، لمکده، استخر و جکوزی، آتشکده و... طراحی و البته لکهگذاری میشوند. ممکن است محوطه سازه شما به فضای سبز نیاز داشته باشد؛ بنابراین، به تناسب وضعیت زمین، بخشی از فضای محوطه به این المان اختصاص داده میشود. فراموش نکنید که همه المانها لزوما نباید کاربردی باشند، بلکه بخشی از آنها نقش دکوراتیو دارند.
سبک طراحی محوطه، نباید از سبک طراحی ساختمان یا ویلا جدا باشد. فرض کنید ویلای شما به سبک کلاسیک طراحی شده است؛ سازهای باشکوه و شکیل که نمای آن با استفاده از متریال طبیعی و چشمنواز بناست ساخته شود. اما تصمیم دارید محوطه ویلا را به سبک مدرن و با استفاده از المانهای مینیمال و ساده طراحی کنید! بدیهی است که این اختلاف سبک توی ذوق میزند! نیازی به داشتن تخصص در حوزه معماری نیست؛ همه متوجه این تفاوت خواهند شد. بنابراین، سبک انتخابی شما برای طراحی ویلا یا ساختمان و محوطه آن، باید یک سبک واحد باشد.
چرا میگوییم معماری تلفیق هنر و ریاضی است؟ چون ابتدا باید با استفاده از تناسبات فضایی، المانها را به گونهای چید که دسترسی در بهترین شکل خود قرار داشته باشد. بعد از آن، باید ذوق هنری خود را ریخت در قالب این ظرف تا یک طراحی محوطه اصولی انجام گرفته باشد. در واقع بهتر است بگوییم که بدون در نظر گرفتن تناسبات فضایی و بهینهسازی دسترسی، عملا طراحی محوطهتان اصولی نخواهد بود. فرض کنید که متراژ محوطه شما چندان زیاد نیست؛ با این حال شیفته آتشکده هستید و اتفاقا سبک این آتشکده هم مطابق سبک خانه شماست. اما بدون در نظر گرفتن این فضای محدود، تصمیم میگیرید که یک آتشکده بزرگ بسازید که نیمی از فضای محوطهتان را اشغال میکند و سر راه ورودی ویلا نیز قرار دارد! بدیهی است که چنین طراحی ابدا اصولی و طبق ضوابط طراحی محوطه نیست! در پایان با چنین تزی، خودتان هم از خروجی رضایت نخواهید داشت!
اگر انتخاب شما برای طراحی محوطه، فضای سبز باشد، اصول جدیدی به فهرست ضوابط اصولی طراحی محوطهتان اضافه خواهد شد. باید توجه داشته باشید که اگر میخواهید چنین آیتمی را برای محوطه ویلا یا ساختمان خود طراحی کنید، باید پوشش گیاهی منتخب شما با شرایط اقلیمی خانه یا ویلایتان تناسب داشته باشد. برای مثال برخی از گیاهان، مناسب آبوهوای گرم و خشک نیستند؛ بدیهی است که اگر زمین شما در چنین اقلیمی قرار داشته باشد، نباید از این گیاهان استفاده کنید! در مقابل، برخی از گیاهان درمحیط مرطوب با بارندگی زیاد، دوام نمیآورند. بنابراین، باید به تناسب وضعیت زمین و طبق استانداردهای آن، پوشش گیاهی مدنظرتان را انتخاب کنید.
در برخی پروژهها، فضای سبز میتواند تنها به سطح حیاط محدود نماند و با استفاده از بام، به بخش دیگری از ساختمان امتداد پیدا کند. در طراحی روف گاردن، انتخاب گیاهان متناسب با اقلیم، جانمایی فضاهای نشیمن و مسیرهای دسترسی، انتخاب متریال و اجرای صحیح زهکشی اهمیت زیادی دارد تا بام به فضایی سبز و کاربردی تبدیل شود.
علاوه بر سبک، فاکتورهای دیگری نیز برای انتخاب مصالح مناسب وجود دارد که باید در نظر گرفته شود. مثلا شرایط اقلیمی! این موضوع خصوصا در طراحی محوطه که مستقیما با فضای آزاد ارتباط دارد، بسیار اهمیت دارد. چرا که باید از متریالی در طراحی المانها استفاده شود که دارای مقاومت کافی و سازگار با شرایط آبوهوایی آن منطقه باشد. به همین خاطر است که استفاده از متریال مناسب، یکی از ضوابط اصولی برای طراحی یک محوطه منحصربهفرد به شمار میرود.
در طراحی محوطه، یکی از مهمترین مراحل، انتخاب متریال و مصالح است. این انتخاب، یک انتخاب بسیار مهم در طراحی یک محوطه اصولی به شمار میرود. انتخاب مصالح تا حد زیادی به سبک انتخابی شما وابسته است. مثلا اگر سبک انتخابی شما، کلاسیک باشد باید از متریال و مصالح طبیعی استفاده کنید. این در حالی است که اگر سبک انتخابی شما مدرن باشد، متریال و مصالح باید به کلی تغییر کند و از مصالح جدید و بهروز استفاده شود. مصالح، انواع مختلفی دارند که هر کدام برای سبکی خاص به کار برده میشوند. در ادامه به بررسی هر کدام از این مصالح میپردازیم.
سنگ طبیعی از جمله مصالحی است که بیشتر در سبک کلاسیک به کار گرفته میشود. این سنگ، در بدنه سازه، نمای بیرونی و البته ساخت المانهای محوطه کاربرد دارد. سنگهای طبیعی خود انواع مختلفی دارند. ماسهسنگ، سنگ گرانیت، اسلیتها، قلوه سنگ و سنگ لاشه از جمله سنگهایی هستند که در طراحی محوطه استفاده میشوند. هر کدام از این سنگها مزایا و معایب خود را دارند. مقاومت بالا، زیبایی منحصربهفرد، تنوع زیاد و... از مزایای استفاده از سنگ طبیعی به شمار میرود. این در حالی است که عموما سنگهای طبیعی، سنگهای گرانی هستند و این یکی از بزرگترین معایب آن است. با این حال، باید ببینید که انتخاب شما چیست! گاهی هزینه زیاد، ارزشش را دارد!
همانطور که از روی نام آن برمیآید، بتن اکسپوز نوعی از بتن است. این نوع از به بتن، آنچه خوبان همه دارند را به یکباره در خودش جای داده است؛ مقاومت و استحکام بالا همراه با سطح صاف و صیقلی در کنار هم، یک متریال خاص و ویژه را ساختهاند. چرا که در عین داشتن دوام بالا، زیبایی بصری نیز دارد. جالب است بدانید که از این متریال، بیشتر در طراحی محوطه مدرن استفاده میشود؛ چرا که از جمله مصالح جدید است. این متریال، با محیط زیست سازگار بوده و برای همین در ساخت و طراحی المانهای محوطه از آن استفاده میشود.
بسیاری از افراد هستند که متریال چوب را بسیار دوست دارند اما سبک انتخابیشان برای طراحی محوطه، سبک مدرن است. چوب پلاست دقیقا برای رفع این دغدغه تولید شده است. این نوع از چوب، از جمله چوبهای تولیدی است؛ که با چوب، الیاف و پلیمر ساخته شده است. این متریال به دلیل تولیدی بودن، خیلی از ویژگیهای مثبت را با هم در دل خود جای داده است. مثلا مقاومت بالا در برابر پوسیدگی و رطوبت، دوام مناسب در برابر خوردگی حشرات و البته ظاهری زیبا از جمله ویژگیهای چوب پلاست هستند که نهتنها جای خالی چوب در سبک مدرن را پر کرده است که جایگزین مناسبی برای چوب طبیعی نیز به شمار میرود.
متریال ترموود یا همان چوب ترموود، از جمله متریالهایی است که به صورت صنعتی تولید میشود. البته در فرآوری این متریال، ابدا از مواد شیمیایی استفاده نمیشود. در واقع ترموود همان چوب طبیعی است که با دادن گرما، صمغ را از درون آن خارج کرده تا ویژگیهای جدیدی در اثر خروج صمغ پیدا کند. مثلا یکی از مهمترین ویژگیهایی که در اثر این فرآیند ایجاد میشود، بالا رفتن مقاومت چوب در برابر ترکخوردگی است. البته این تنها ویژگی مثبت چوب ترموود نیست! از بارزترین ویژگیهای این چوب، عدم تغییر شکل در طول زمان است. به دلیل اینکه در ساخت چوب ترموود از مواد شیمیایی هم استفاده نمیشود، قابلیت تجزیه نیز دارد. اگر دوستدار طبیعت هستید و دلتان میخواهد سبک محوطه ویلایتان مدرن باشد، چوب ترموود احتمالا متریال مورد علاقه شماست!
یکی از جذابترین متریالها و مصالح، آجر است. آجر به طور اختصاصی علاوه بر طراحی داخلی و نما، در محوطهسازی نیز بسیار کاربرد دارد. آجرها انواع مختلفی دارند. آجر شاموتی، آجر چند رنگ، آجر رستیک و آجر کف باغ از انواع آجرهایی هستند که در طراحی و ساخت المانهای محوطه مورد استفاده قرار میگیرند. اما این آجرها برای کدام المانها مناسبترند؟ این آجرها در برابر فشار مقاوم بوده و سازگاری زیادی با محیط دارند؛ علاوه بر این، این آجرها با داشتن طراحی زیبا، یکی از متریالهای درجه یک برای طراحی محوطه به شمار میروند.به دلیل دارا بودن ویژگیهای نام برده شده، این آجرها برای طراحی المانهایی همچون باربیکیو، آلاچیق، اطراف فضای سبز و البته کفپوش محوطه به کار میروند. از این متریال، در ساخت محوطههایی با سبک کلاسیک به کار گرفته میشود. متریال و مصالحی که در سبک کلاسیک مورد استفاده قرار گرفته میشوند، معمولا گران هستند؛ این در حالی است که آجر، از قیمت مناسبی برخوردار است! و انتخابی مناسب برای کسانی است که سبک کلاسیک را دوست دارند اما بودجه خرید مصالح گران را ندارند.
سیمان شسته از آن دست متریالهایی است که در هر نوع سبکی از طراحی محوطه به کار گرفته میشود. این سیمان ترکیبی از چند متریال مختلف است. این متریال شامل سیمان سفید، پودر سنگ، سنگدانههای رنگی و رنگدانههای معدنی میشود. از این متریال اغلب در نمای المانها استفاده میشود و دلیل آن هم استحکام بالا و ظاهر زیبایی است که دارد. انواع المانها را میتوان با این متریال، جلا داد.
ممکن است گمان کنید که موزاییک تنها در کف محوطه ویلا کاربرد دارد؛ البته که مهمترین کارکرد موزاییک در محوطهسازی همین است اما اگر بخواهید در محوطه ویلای خود باغچهای طراحی کنید، موزاییکها میتوانند حاشیه جذابی برای این باغچه ایجاد کنند. همانطور که گفتیم موزاییک برای کفسازی محوطه ایدهای کمنظیر است! میتوان کف ورودی، محوطه اصلی، رمپ، تراس و... با موزاییک جلا داد. موزاییکها مقاومت بالای دارند و تنوع آنها در طرح و رنگ بسیار زیاد است. به همین دلیل یکی از مناسبترین انتخابها برای کفسازی محوطه به شمار میروند.
نورپردازی، یکی از مهمترین بخشها در طراحی محوطه است. بسیاری از افراد که هنوز با اصول صحیح طراحی محوطه آشنایی ندارند، ممکن است این بخش را به کلی نادیده بگیرند و یا گمان کنند که نورپردازی اصول خاصی ندارد! این در حالی است که برای تمامی بخشهای محوطه، از محل ورودی تا فضای سبز، باید نورپردازی مناسب داشته باشند. در غیر این صورت، حتی اگر زیباترین محوطه را هم طراحی کرده باشید، بدون یک نورپردازی صحیح و اصولی، به چشم نخواهد آمد! در ادامه به بررسی کامل نورپردازی در طراحی محوطه میپردازیم.
ورودی یک ویلا، یکی از مهمترین بخشهای آن است. چرا که اولین مواجهه افراد با ویلای شماست! بنابراین بدیهی است که علاوه بر طراحی اصولی و استفاده از متریال مناسب، این بخش نورپردازی حرفهای نیز داشته باشد. نورپردازی، انواع مختلفی دارد. مثلا نورپردازی ورودی، از نوع نورپردازی کاربردی است؛ چرا که محل ورود ویلا، یک محل پرتردد است و باید نور کافی در این محوطه تامین شود؛ تا افراد بدون هیچگونه مشکلی، وارد محوطه اصلی شوند.
ورودی ویلا فقط مسیر ورود به محوطه نیست، بلکه بخشی از هویت معماری پروژه و اولین تصویری است که مخاطب از ساختمان دریافت میکند. به همین دلیل در طراحی سردر ویلا، هماهنگی فرم سردر با معماری بنا، انتخاب متریال مناسب و نورپردازی ورودی اهمیت زیادی دارد تا این بخش هم از نظر بصری شاخص باشد و هم عملکرد مناسبی داشته باشد.
یکی از نورپردازیهایی که از نوع نورپردازی کاربردی است، نورپردازی در جهت تناسبات فضایی و نشان دادن مسیرهای دسترسی است. این مسئله خصوصا اگر متراژ ویلای شما بالا باشد و محوطه پر المانی داشته باشید، بسیار مهم بوده و باید انجام شود. در اینگونه از نورپردازی، از چراغهای دفنی، چراغهای پایهدار، چراغهای سنسوردار، نورپردازی تایمردار و نورپردازی دو طرفه استفاده میشود. از نام هر کدام از این نورپردازیها مشخص است که نحوه کاشت و بهرهگیری از آنهاچگونه است. تمامی این تکنیکها، در جهت پیدا کردن راحتتر مسیر استفاده میشود. علاوه بر این، هر کدام از این نورپردازیها میتوانند با اجرای درست، تناسبی صحیح بین فضاهای مختلف محوطه ایجاد کنند. جداسازی المانهای محوطه از مسیرهای پیادهرو، نمونهای از این تناسبات است.
در ابتدا باید بدانید که نورپردازی برای انواع درختان بلند، گیاهان تزئینی و عناصر سنگی متفاوت است. مثلا در نورپردازی برای درختان بلند، معمولا از تکنیک نورپردازی پایین و بالا استفاده میشود. فراموش نکنید که هر کدام از این دو تکنیک، جلوهای خاص از درخت را به نمایش میگذارند. این در حالی است که برای نورپردازی گیاهان تزئینی و کوتاه از چراغهای دفنی و برای عناصر سنگی از نورپردازی نقطهای استفاده میشود. علاوه بر همه اینها، باید توجه داشته باشید که بسیاری از طراحان، از معجزه نور طبیعی نیز غافل نمیشوند؛ به همین دلیل در بخشهایی از محوطه، از نورهایی استفاده میکنند که وایب نور طبیعی را القاء کند.
نورپردازی در دیوارها، از اهمیت بالایی برخوردار است. این نوع نورپردازی، علاوه بر طراحی محوطه، بخشی از طراحی نما نیز محسوب میشود. برای اینکه جلوه نمای ویلا جذابتر شود، روی دیوارها نیز از نورهای مختلفی استفاده میکنند. استفاده از رنگهای گرم برای جلوه دادن به نمای ویلا بسیار نتیجهبخش است. علاوه بر این، استفاده از شیشههای قوسدار و با برآمدگی، میتواند در یک نورپردازی موفق نقش داشته باشند. فراموش نکنید که نورپردازی بخشهای مختلف محوطه، باید با یکدیگر هماهنگ باشند؛ دیوار نیز بخشی از آنهاست.
نورپردازی در لمکده و آتشدان از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است؛ از این جهت که اساسا استفاده از این المانها، مستلزم وجود نور کافی و البته کاربردی است. نورپردازی لمکده نباید تیز و آزاردهنده باشد. وجود منابع نوری ملایم، با زاویه تابش صحیح، باعث میشود که هم نورپردازی این المان صحیح باشد و هم کاربران، استفاده مفید و کافی را از فضا ببرند. این نکته در رابطه با آتشدان نیز صدق میکند. با این تفاوت که در آتشدان، یک منبع نور طبیعی نیز وجود دارد که در نوع نورپردازی طراح، تاثیر میگذارد.
در نورپردازی محوطه، اشتباهات زیادی ممکن است رخ دهد. البته اگر طراحی محوطه خود را به یک طراح یا گروه طراحی کاربلد مانند گروه آرکاورجاوند سپردهاید، نیاز نیست نگران باشید! اما به هر جهت، لازم است که آگاهی کامل در رابطه با اشتباهات متداول در این زمینه داشته باشید تا تسلطتان روی پروژه از بین نرود. در ادامه به بررسی کامل این اشتباهات میپردازیم.اولین اشتباه، ایجاد آلودگی نوری است! فلسفه نورپردازی، ایجاد نور کافی برای تمرکز بر نقاطی خاص از محوطه است. اگر این نورها، بدون اصول فنی و به تعداد زیاد در محوطه نصب شوند، آلودگی نوری ایجاد میشود. عکس این موضوع نیز ممکن است اتفاق بیافتد. نورپردازی ناکافی، باعث میشود تا کاربران ویلا، دید صحیحی نسبت به المانها و استفاده مناسب از حیاط نداشته باشند. این مسئله ممکن است مشکلات متعددی ایجاد کند.اشتباه بعدی استفاده از چراغهای مشابه و نصب آنها در فواصل غیراستاندارد است. همانطور که پیشتر توضیح دادیم، چراغها انواع مختلفی دارند و نصب آنها نیز برای هر کدام از المانها، شیوه مخصوصی دارد. اگر برای تمامی آنها بخواهیم از یک شیوه در نصب و پردازش استفاده کنیم، دیگر نورپردازی محوطه معنایی ندارد. علاوه بر این، فاصله نصب آنها نیز از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است؛ المانهای یک محوطه با هم فاصله مشخصی دارند و لازم است که برای هر کدام، در همان محیط، نورپردازی انجام شود و نه در تمامی محوطه! و یا تنها بخشی از آن!
حالا دیگر به خوبی ضرورت طراحی برای محوطه ساختمان خود را درک کردهاید. اما پروسه طراحی محوطه، به چه صورت انجام میشود؟ چقدر زمان میبرد؟ در ابتدا باید چه کاری انجام گیرد؟ اکنون نوبت اطلاع پیدا کردن از فرآیند رسیدن به آن است. آگاهی از پروسه طراحی یک محوطه خاص و ویژه، برای تمامی صاحبان زمین که قصد دارند پروژه ساخت ویلا یا ساختمان خود را آغاز کنند و یا صاحبان ویلا و ساختمان که محوطهشان بدون طراحی ساخته شده و حالا به دنبال بازسازی با یک طراحی اصولی هستند، بسیار لازم است. در ادامه به بررسی کامل این فرآیند میپردازیم.
در طراحی یک فضای بیرونی موفق، انتخاب عناصر مختلف بهتنهایی کافی نیست و نحوه ارتباط آنها با یکدیگر اهمیت بیشتری دارد. رعایت اصول محوطه ویلا مانند حفظ یکپارچگی، تعادل و تناسب، انتخاب صحیح نقاط کانونی و هماهنگی اجزای محوطه با معماری بنا کمک میکند فضای نهایی علاوه بر زیبایی، عملکرد و انسجام بیشتری داشته باشد.
اولین و مهمترین مرحله در طراحی محوطه ویلا یا ساختمان، بازدید از سایت و یا موقعیت زمین است. موقعیت زمین شما در سرنوشت طراحی این محوطهای که مدنظر دارید، تاثیر باورنکردنی دارد! ممکن است برخی از المانها با توجه به موقعیت زمین شما اصلا قابل اجرا نباشند؛ یا در انتخاب سبک و متریال انتخابی شما نیز تاثیر داشته باشند. به همین خاطر است که اولین قدم برای طراحی اصولی محوطه، بازدید از سایت و موقعیت زمین است. چون تاثیر شگفتانگیزی در این مورد دارد. بنابراین فراموش نکنید که پیش از بررسی زمین، برداشتن هر قدمی اشتباه است.
برخی با شنیدن نام طراحی محوطه، گمان میکنند صرفا پای یکسری اصول در میان است که قرار است اجرا شود و در این بین، هیچ توجهی به سلیقه کارفرما و نیازهای آن نمیشود! در صورتی که این تصور از اساس غلط است! چرا که در دومین گام برای طراحی اصولی محوطه، پس از بررسی زمین، نوبت به جلسه اختصاصی با کارفرما میرسد. در این جلسه، کارفرما تمامی ایدهآلها و انتظارات خود از یک محوطه را مطرح میکند؛ در مقابل، طراح متخصص پس از شنیدن تمامی توقعات کارفرما، با در نظر گرفتن اصول طراحی، نظر خود را عنوان میکند. ممکن است برخی از انتظارات کارفرما قابلیت اجرا شدن نداشته باشند؛ یا المانهایی وجود داشته باشند که کارفرما شناخت و اطلاعی از آن نداشته باشد. اینجاست که نقش یک طراح متخصص، بیش از پیش خود را نشان میدهد! چرا که طراح، مانند یک کارگردان حرفهای، زوایایی از پروژه را به نمایش میگذارد که شاید هرگز صاحب یک ویلا یا ساختمان قادر به دیدن آن نباشد.
مهم نیست از چه تعداد المانی در محوطه خود قرار است استفاده کنید. اینکه در نهایت چه سبکی را برای طراح محوطه هم انتخاب کردید اهمیتی ندارد؛ در هر صورت باید یک طراحی اولیه کشیده شده و لکه گذاری انجام شود. به بیان سادهتر، پس از جلسه با کارفرما، طراح با در نظر گرفتن انتظارات صاحب زمین و اصول طراحی پروژه، محدودههای مشخصی از زمین را برای جایگذاری المانهای مختلف تعیین میکند. مثلا تعیین میکند که آلاچیق در کنار باغچه باشد یا آّبنما نزدیک دیوار طراحی شود. با این کار، اگر موانعی وجود داشته باشد شناسایی میشوند و بهتر میتوان موقعیت المانها در تناسب با زمین را ارزیابی نمود. مثلا ممکن است جایگذاری یک المان، دسترسی محوطه را با مشکل مواجه کند! این مشکل در همین مرحله شناسایی شده و حل میشود. به همین خاطر، بعد از بررسی زمین و جلسه با کارفرما، حتما باید لکه گذاری اولیه انجام شود. فراموش نکنید که صفر تا صد این فرآیند باید توسط فردی متخصص و باتجربه انجام شود. اگرچه این مرحله، لکه گذاری اولیه نامیده میشود اما بدیهی است که باید توسط یک طراح حرفهای انجام گیرد.
یکی از کارکردهای مهم نقشه برداری، طراحی محوطه است. این موضوع از چند جهت اهمیت دارد. اصلیترین دلیل اهمیت آن، دیتاهایی است که به طراح محوطه میدهد. این نقشه حاوی اطلاعاتی همچون متراژ زمین، عناصر طبیعی واقع در آن، عناصر مصنوعی و نقاط پیرامون زمین است. طراح متخصص، با استفاده از این اطلاعات میتواند بررسیهای لازم برای یک طراحی اصولی و حرفهای را انجام دهد و در نهایت، المانها را به گونهای صحیح در مناطق درست، جایگذاری کند. نقشه برداری به دو صورت دستی و دیجیتال تهیه میشود. بررسی فایل نقشه، از مهمترین مراحل در طراحی محوطه است.
دیگر کسی نیست که دغدغه اقتصادی نداشته باشد! خصوصا اگر پای پروژههای بزرگی مانند ساخت ویلا یا ساختمان در میان باشد. اینجاست که حتی ریزترین هزینهها هم باید از پیش تعیین شوند. اما چگونه؟ یکی از مراحل طراحی محوطه، بررسی بودجه کارفرما است. اساسا فلسفه طراحی این است که علاوه بر یک طراحی اصولی و زیباییشناسانه، مدیریت هزینهها، جلوگیری از هزینههای اضافه و خسارت نیز در نظر گرفته شود. فرقی نمیکند که سبک انتخابی شما کلاسیک است یا مدرن؛ در هر صورت نیاز به متریال مناسب دارید! حالا دیگر بازار پر است از مصالح مختلف! با کیفیتهای متفاوت و قیمتهای گوناگون. بدیهی است که طراح متخصص، باید بداند که برای طراحی این محوطه، باید در چه رنج قیمتی مصالح و متریال را در نظر بگیرد. این موضوع در مورد انتخاب گیاهان نیز صدق میکند. به همین دلیل پس از طی مراحل گفته شده، باید جلسهای ترتیب داده شود تا بودجه کارفرما در آن مشخص شده و طراح قدم بعدی را برای طراحی بردارد.
حالا که کارفرما هم نقشه را بررسی کرده و هم از بودجه کارفرما اطلاع دارد، باید دست به انتخاب مصالح بزند. بدیهی است که انتخاب مصالح، پیچیدگیهای فنی و اقتصادی خودش را دارد! مثلا فرض کنید زمین شما در اقلیمی مرطوب با آبوهوای شرجی قرار دارد؛ در چنین شرایط محیطی، نمیتوان هر متریالی را انتخاب کرد. مصالحی که برای المانهای محوطه چنین زمینی انتخاب میشوند، باید از مقاومت کافی در برابر رطوبت برخوردار باشند تا به سرعت پوسیده و غیرقابل استفاده نشوند. علاوه بر این، باید مصالح بر اساس بودجه کارفرما انتخاب شود. بسیاری از پروژههایی که محوطه ویلا یا ساختمان را بدون طراحی میسازند، به چنین مشکلی بر میخورند و همین موضوع باعث میشود به دلیل کسری بودجه، پروژه نیمهکاره بماند! از طرفی لزوما هر متریال گرانی، باکیفیت نیست! ممکن است شما گرانترین مصالح بازار را تهیه کنید، اما این مصالح ابدا مناسب سبک و یا اقلیم شما نباشند. در مرحله انتخاب مصالح مناسب، تمامی این فاکتورها لحاظ میشوند.
پوشش گیاهی یکی از جذابترین المانها در طراحی محوطه به شمار میرود. بدون اغراق میتوان گفت که پوشش گیاهی، پای ثابت طراحی محوطههای ویژه و منحصربهفرد است. اگرچه این آیتم بسیار پرطرفدار است اما به همان نسبت، باید در انتخاب آن دقت و وسواس به خرج داد. گیاهان از حساسیت بسیار بالایی برخوردارند و اولین فاکتوری که باید در انتخاب آنها در نظر گرفت، سازگار بودن آنها با اقلیم است. ما در کشوری با شرایط آبوهوایی متنوع زندگی میکنیم. بدیهی است که برای هر کدام از این اقلیمها، باید پوشش گیاهی متناسبی انتخاب شود. علاوه بر این، بودجه نیز در این زمینه دخیل است. شاید از بیرون اینطور به نظر نرسد اما انتخاب باغچه، فضای سبز و... کم هزینهبردار نیست! با این وجود میتوان این هزینهها را مدیریت نموده و یک گام مهم در زمینه طراحی محوطه برداشت.
یکی از مهمترین مواردی که در طراحی محوطه ممکن است نادیده گرفته شود، آشنا نبودن کارفرما با المانهای قابل اجرا در محوطه است. به همین دلیل محتمل است که بسیاری از المانها از ذهنش جا بمانند المانهایی که با صرف همان بودجه از پیش تعیین شده، میتوانند محوطهای بسیار زیباتر و کاربردیتر را به ویلا یا ساختمان هدیه دهند. یکی از مهمترین خروجیهای جلسه با کارفرما نیز همین است. آگاهی از انتخابهایی که میتواند داشته باشد! در ادامه به معرفی برخی از این المانها میپردازیم.المانهای کاربردی: از نام این المانها مشخص است که حتما یک کارکردی در محوطه دارند! المانهایی همچون ورودی محوطه، محل پارک خودرو، باربیکیو، لمکده، آلاچیق یا پرگولا، فضای بسته برای نشستن و آتشکده از جمله المانهایی هستند که هر کدام کاربرد ویژه و منحصربهفرد خود را دارند. این المانها، به دلیل کاربردی بودنشان، از المانهای پرطرفدار نیز محسوب میشوند.المانهای تفریحی: برخی از المانها نیز جنبه تفریحی دارند. البته بدیهی است که باید پیش از طراحی این المانها، موقعیت زمین و محوطه به خوبی بررسی شود؛ چرا که بسیاری از المانهای تفریحی، نیاز به فضای وسیعی دارند. استخر و جکوزی، میز بیلیارد، سینمای فضای باز، فضای بازی کودکان و تاب، المانهای تفریحی هستند که طرفداران مخصوص به خود را دارند.المانهای بصری: نیازی نیست که المان انتخابی شما حتما کاربردی و یا تفریحی باشد! برخی از المانها صرفا طراحی میشوند تا زیبایی محوطه را دوچندان کنند. آبنما، فضای سبز و دکوراتیو از جمله این المانها هستند.آبنما در کنار نقش بصری خود، میتواند با ایجاد حرکت، صدای آب و یک نقطه کانونی در منظر، کیفیت فضایی محوطه را نیز افزایش دهد. در طراحی آبنما ویلا، انتخاب محل مناسب، ابعاد، فرم و هماهنگی آبنما با سایر عناصر محوطه اهمیت زیادی دارد تا این عنصر به بخشی منسجم از طراحی لنداسکیپ تبدیل شود.البته فراموش نکنید که این المانها نیز کاربردهای مخصوصی دارند اما به طور کلی، کارکرد اصلیشان، زیبایی بخشیدن به محوطه است.
در میان این عناصر، آتشکده میتواند علاوه بر ایجاد گرما، به یک نقطه کانونی برای نشیمن و دورهمی در فضای باز تبدیل شود. در طراحی آتشکده ویلا، جانمایی مناسب، ابعاد، فاصله از مسیرهای حرکتی و هماهنگی متریال آن با سبک کلی محوطه اهمیت زیادی دارد تا این فضا هم کاربردی باشد و هم به ترکیب بصری لنداسکیپ کمک کند.
طراحی ویلا یک پروژه صفر تا صدی است که شامل طراحی محوطه ویلا نیز میشود. گفتیم که یکی از مهمترین اصول طراحی محوطه، حفظ هارمونی بین طراحی سازه و محوطه است؛ یکی از پررنگترین عواملی که باعث تداوم این هارمونی میشود، انتخاب یک سبک واحد برای سازه و محوطه است. اساسا انتخاب سبک، انتخاب سرنوشت ویلای شماست! ویلایتان میتواند یک ویلای ساده با آیتمهای مینیمال باشد، میتواند هم یک ویلای مجلل با المانهای جذاب و باشکوه باشد! انتخاب با خودتان است. اما منظور از سبک چیست؟ آیا همه سبکها را میشناسید؟ کدام سبک مناسب طراحی محوطه شماست؟ در ادامه با بررسی هر کدام از این سبکها، به تمامی این سوالات پاسخ میدهیم.
در پروژههایی که هدف ایجاد فضایی لوکس و شاخص است، تنها استفاده از المانهای گرانقیمت کافی نیست؛ چیدمان، انتخاب متریال، فضای سبز، نورپردازی و جزئیات محوطه باید در قالب یک طرح هماهنگ در کنار یکدیگر قرار گیرند. در طراحی محوطه ویلا لاکچری کیفیت جانمایی عناصر و هماهنگی آنها با معماری ویلا نقش مهمی در شکلگیری یک فضای بیرونی منسجم و متمایز دارد.
یکی از رایجترین طراحیهای محوطه، طراحی محوطه به سبک مدرن است. در این طراحی، طراح تمام تلاش خود را میکند تا المانهای کمتری را در دل محوطه بگنجاند. این کار به دلیل ایجاد و انتقال حس سادگی در محیط است. همچنین تمامی المانها باید به دور از هر گونه شلوغی و حاشیه باشند. فلسفه طراحی محوطه مدرن، بر مبنای سادگی و حس آرامش است. استفاده از متریال جدید و مدرن، طراحی بدون نقش و نگار و... از اصول طراحی مدرن است. طراحی محوطه مدرن احتیاج به بودجه کمتری دارد؛ طراحی آن اگرچه ساده به نظر میرسد اما در دل خود دارای پیچیدگیهای زیادی است. با اینحال اگر به دنبال سادگی در عین زیبایی هستید، محوطه مدرن انتخاب خوبی برای شماست!
از دیگر سبکهای متداول در طراحیهای محوطه، طراحی محوطه کلاسیک است. میتوان گفت که این سبک، دقیقا مقابل سبک مدرن قرار دارد. هر چقدر که در سبک مدرن به دنبال سادگی و استفاده از المانهای کمتر با طراحی خلوت بودیم، در محوطه کلاسیک باید به دنبال جذابیت و شکوه بیشتر باشیم. در این طرح، از المانهایی استفاده میشود که بیشتر به جلوه محوطه اضافه کنند. البته طراحی خود این المانها نیز از تعداد و کاربردشان مهمتر است. مثلا ممکن است در طراحی محوطه مدرن هم از آلاچیق استفاده شود؛ اما آلاچیقی ساده با متریال کاملا امروزی! این در حالی است که آلاچیق در محوطه کلاسیک، جلوه دیگری دارد. در طراحی محوطه کلاسیک، استفاده از المانهایی که به شکوه و جلال محوطه میافزایند در اولویت قرار دارند. همچنین استفاده از متریال طبیعی و چشمنواز در طراحی المانها موثر است.
یکی از شاخههای جذاب طراحی کلاسیک در فضای باز، باغهای رسمی اروپایی هستند که بر نظم، تقارن و هندسه دقیق تأکید دارند. در طراحی محوطه ویلا به سبک باغ فرانسوی، استفاده از مسیرهای منظم، پوشش گیاهی کنترلشده، محورهای متقارن و عناصری مانند آبنما و تزئینات معماری، به شکلگیری فضایی باشکوه و منسجم کمک میکند.
اگر میان طراحی محوطه مدرن و کلاسیک مردد هستید، پیشنهاد ما به شما طراحی محوطه نئوکلاسیک است. این سبک، چیزی بین سبک مدرن و کلاسیک قرار دارد. به این صورت که شما میتوانید نمای طرح کلاسیک را بر بستری از محوطه مدرن بیاندازید. بگذارید با یک مثال، بیشتر با این نوع از طراحی محوطه نئوکلاسیک آشنایتان کنیم. فرض کنید که شما میخواهید یک آلاچیق پر زرق و برق در محوطه ویلای خود داشته باشید؛ اما از طرفی دلتان میخواهد که تنها نمای این آلاچیق به این سبک باشد و بستری که این نما روی آن پیاده میشود اتفاقا مدرن باشد! این طراحی یک طراحی محوطه نئوکلاسیک است. برخی ویژگیهای این سبک عبارتند از نظم و سادگی، استفاده از المانها در اندازههای بزرگ، مسطح بودن برجستگیها، سازگاری دربها و پنجرهها.
اگر حس میکنید که پیوندتان با طبیعت ناگسستنی است، شاید بهترین گزینه برای شما انتخاب سبک بوهمین برای محوطه ویلایتان باشد! این سبک مناسب افرادی است که طرفدار سادگی هستند اما نمیخواهند مانند سبک مدرن، محوطه ویلایشان خشک، یکدست و تماما نمایانگر مینیمالیسم باشد. سبک بوهمین، در کنار سادگی، ارتباط محکمی با طبیعت دارد. معمولا پوشش گیاهی از آن دسته المانهایی است که در بین طرفداران این سبک، محبوبیت ویژه دارد. در طراحی این سبک، متریالهای طبیعی از جنس الیاف، ابریشم، حصیر و چوب نقش پررنگی دارند. به همین دلیل هم هست که محوطههای طراحی شده به سبک بوهمین، انرژی رهایی و تنفس در در دل طبیعت و آرامش را منتقل میکنند!
این سبک از طراحی محوطه، خوراک هنرمندان و البته شخصیتهای دارای ذوق است! سبک مراکشی از آن دسته سبکهایی که همه چیز را در دل خود دارد. نورپردازی در این سبک از اهمیت ویژهای برخوردار است. استفاده از نورهای ملایم و گرم در بستر فانوسهای کاشته شده در محوطه، فضایی شاعرانه خلق میکنند. این در حالی است که استفاده از فضاهای نشمین و تخت حصیری به این حس و حال ضریب میدهد. متریال مورد استفاده در این سبک، از جنس چوب و کاشیهای موزاییکی و... متداول است. متریالهایی که رنگ روشن دارند تا بیش از پیش حس طبیعت را القاء کنند. همه این المانها را در کنار یک آبنمای زیبا تصور کنید که صدای آب را در دل محوطه جاری میکند! آن هم در کنار پوششهای گیاهی که با ظرافت تمام به شاعرانگی محوطه افزوده است.
بسیاری از افراد گمان میکنند که سبک مدرن همان سبک مینیمال است! اگرچه این دو سبک شباهتهای زیادی به هم دارند اما تفاوتهای آن را نیز نباید نادیده گرفت. در ابتدا باید بگوییم که هر کدام از این سبکها، مزایا و معایب خود را دارند و هیچکدام بر دیگری برتری ندارد. این شما هستید که باید بر حسب شرایط و سلیقه خود دست به انتخاب بزنید! اگر بخواهیم بدون هیچ تعریف اضافهای تفاوت این دو سبک را شرح دهیم تا با سبک مینیمال بیشتر آشنا شوید، باید بگوییم که در سبک مدرن، بنا بر اقتضائات محیطی، المانهای اضافه حذف میشوند؛ این در حالی است که اصل بیچون و چرای سبک مینیمال، حذف المانهای اضافه است! حتی اگر در عین سادگی و کاربردی بودن، بسیار هم در دل محوطه خوش نشسته باشد! در محوطه مینیمال کمترین المانها به کار برده میشوند و عمده المانها، کاربردی هستند. استفاده از متریالها، محدود است و رنگ آنها خنثی است. علاوه بر همه اینها طراحی محوطه در این سبک به دور از تزئین و صرفا شمایل خطوط ساده هستند. اگر طرفدار بیچون و چرای سادگی محض هستید، محوطه مینیمال، سبک مناسبی برای شماست!
و اما سبک مدیترانهای! اگر میخواهید که ویلایتان، همان ویلایی باشد که در فیلمهای هالیوودی دیدهاید، این سبک همان سبکی است که به دنبالش میگردید! طراحی محوطه مدیترانهای، اساسا برای تفریح ساخته میشود. به همین خاطر استفاده از المانهایی مانند استخر، فضای سبز، فضای نشمین و... در این سبک متداول است. علاوه بر این، استفاده از متریال طبیعی، حس و حال انرژی در طبیعت را بیشتر در محوطه به جریان میاندازد. طراحی محوطه مدیترانهای، به گونهای است که وقتی وارد محوطه ویلا میشوید، حتما حس میکنید که اشیاء دست و پا دارند و همهچیز در جریان است! این حس به خاطر نوع بافت و چیدمان المانها در محوطه است. اگر گمان میکنید که متعلق به یک فضای پویا و انرژیبخش هستید، این سبک از طراحی برای شماست!
پیشتر به نقش تاثیرگذار اقلیم در طراحی محوطه اشاره کردیم. ما در کشوری زندگی میکنیم که تنوع آبوهوایی در آن بسیار بالاست. به دلیل این تفاوت اقلیمی، لازم است که هر محوطه، طبق شرایط اقلیمی و آبوهوایی همان منطقه طراحی و ساخته شود. بدیهی است که طراحی محوطه متناسب با هر اقلیم، نیازمند دانش، تخصص و تسلط درباره همان اقلیم است و این چیزی است که کار را برای کارفرماها سخت میکند. چرا که پیدا کردن یک طراح که هم در طراحی محوطه تخصص بالایی داشته باشد و هم ویژگیهای اقلیمی زمین موردنظر را بشناسد، کار چندان آسانی نیست! اما شما که در حال خواندن این مقاله هستید، ابدا نیاز نیست که نگران این موضوع باشید! چرا که گروه معماری آرکاورجاوند، متشکل از طراحان متخصص و مسلط بر تمامی اقلیمهاست! در ادامه به بررسی طراحی محوطه در اقلیمهای مختلف میپردازیم.
شاید بتوان گفت که یکی از جذابترین محوطهها، متعلق به محوطه اقلیمهای شمالی باشد. دلیل این جذابیت نیز، پوشش گیاهی فوقالعاده آن است! تصور کنید در یک زمین شمالی میخواهید ویلا بسازید. این زمین پر از درخت، گل و گیاه است! علاوه بر اینکه این پوشش گیاهی دست طراح را در طراحی محوطه باز میگذارد، در هزینهها نیز صرفهجویی میشود. میپرسید چرا؟ خب واضح است! برای داشتن چنین پوشش گیاهی غنی در هر اقلیم دیگری، علاوه بر صرف زمان زیاد در پیدا کردن پوشش گیاهی متناسب با اقلیم، باید این گیاهان را با هزینه زیاد خریداری میکردید. چیزی که به طور طبیعی در این اقلیم یافت میشود. برای یک طراحی محوطه حرفهای در شمال، باید از عناصر طبیعی بیشترین میزان بهره را برده و تقارن را در طراحی آن حفظ کرد.
کردان یکی از مناطقی است که به دلیل داشتن طبیعت بکرش، یکی از جذابترین اقلیمها برای ساخت ویلا به شمار میرود. این منطقه، آبوهوایی معتدل دارد؛ و این آبوهوا، نه فقط بستر را برای رویش پوششهای گیاهی فراهم میکند، بلکه برای گذراندن یک تعطیلات چند روزه، بسیار مناسب است. به دلیل داشتن پوشش گیاهی غنی، در طراحی محوطه ویلای کردان، از فضای سبز بیشتر استفاده میشود. علاوه بر این، استفاده از آلاچیق و فضای نشیمن برای بهرهگیری از فضای بکر محوطه نیز متداول است. بدیهی است که میتوانید بر اساس شرایط اقلیمی این منطقه و طبق سلیقه خود، المانهای بیشتری را به این فهرست اضافه کنید.
در لواسان نیز همچون مناطق شمالی و کردان، آبوهوای مطبوع و بکری در جریان است. این جریان آبوهوایی، باعث میشود تا این منطقه، فضایی آرام برای استراحت و ریلکسیشن را برای ساکنین ویلا به ارمغان بیاورد. در راستای همین محیط آرام و به دور از هیاهو، طراحی محوطه نیز باید القاءکننده آرامش و مناسب برای استراحتی چند روزه باشد. به همین منظور، استفاده از المانهای طبیعی در محوطه ویلاهای لواسان، متداول است. استفاده از فضای سبز، آبنما، آلاچیقهای سنتی و... برخی از این المانها هستند که در این محوطهها قرار میگیرند. ترکیب ویلا در کنار پوششهای گیاهی، جلوهای از آرامش است که نتیجه تلفیق هنر و معماری است.
طراحی محوطه در جنوب کمی متفاوتتر از دیگر اقلیمهاست! در جنوب خبری از بارانهای گاه و بیگاه نیست و به همین دلیل هم پوشش گیاهی غنی در آن دیده نمیشود. بدیهی است که در چنین شرایطی المانهای دیگر در اولویت قرار داشته باشند. البته نباید فراموش کنید که برخی گیاهان نهتنها با اقلیمهای جنوبی سازگار هستند، بلکه در کاهش دمای محوطه نیز تاثیرگذارند. با این حال اگر پوشش گیاهی را نادیده بگیریم؛ یکی از المانهای پرطرفدار در طراحی محوطه ویلا در جنوب، استفاده از لمکده یا ایجاد فضای بسته برای نشستن است. این المانها برای اقلیمهای جنوبی گزینههای خوبی هستند. چرا که هم گرمای هوای را کاهش میدهند و هم بستر استفاده از محوطه را فراهم میکنند.
اقلیم کوهستان نهتنها آبوهوایی متفاوت از اقلیم جنوب، شمال و دیگر اقلیمها دارد، بلکه به لحاظ جغرافیایی و موقعیت زمین نیز بسیار ویژه است. در کوهستان، شیب زمین بسیار زیاد است و با انواع ترفندها، زمین ویلا مسطح میشود. همین موضوع، راه را برای طراحی و اجرای المانهایی که سنگین بوده و نیاز به حمل و نقل ویژه دارند، میبندد. البته بارش برف، آبوهوای سرد و خشک کوهستان، نیز میتواند محدودیت ایجاد کند. با این حال، المانهایی هستند که برای طراحی محوطه ویلا در آبوهوای کوهستان مناسب باشند. المانهایی همچون آتشکده که مناسب فصول سرد سال است، یک آیتم ویژه و مخصوص در محوطههای کوهستانی به شمار میرود. میتوانید از المانهای دیگری همچون پوشش گیاهی سازگار با هوای سرد یا فضای بسته برای نشستن(اینبار برای در امان ماندن از سرمای هوا) استفاده کنید.
طراحی محوطه یکی از مراحل مهم در طراحی سازه است. اهمیت طراحی محوطه پیش از اجرای پروژه از جهات مختلفی مورد بررسی قرار میگیرد. استفاده بهینه از فضا، طراحی اصولی، مدیریت بودجه و... از مواردی هستند که اهمیت این طراحی را نشان میدهند. طراحی محوطه به سبکهای مختلفی انجام میشود؛ سبکهایی همچون کلاسیک، مدرن، نئوکلاسیک، بوهمین و... که هر کدام اصول خود را دارند. همچنین طراحی اصولی یک محوطه از هر اقلیم به اقلیم دیگری متفاوت است. بدیهی است که برای داشتن یک محوطه با طراحی منحصربهفرد و اصولی، لازم است به دنبال طراحی باشید که از تخصص، مهارت و تجربه بالایی برخوردار است. اگر به دنبال چنین طراحی میگردید، گروه معماری آرکاورجاوند در کنار شماست! این گروه باسابقه، با داشتن طراحان متخصص و حرفهای تا تکمیل پروژه محوطه ویلای شما را در دست خواهد داشت. تردید نداشته باشید! چرا که از یک محوطه دلباز و آرام، نمیتوان گذشت!